Zapobieganie niedożywieniu i stanom niedoborowym

Opisany w poprzednim rozdziale brak łaknienia spowodowany niewłaściwym postępowaniem z dzieckiem w czasie przyjmowania przez nie pokarmów zdarza się często w wielu rodzinach. Jakże często zmusza się dzieci do jedzenia tylko po to, by osiągnęły wagę ciała taką, jaką mają niektórzy rówieśnicy lub ktoś z rodzeństwa. Utrwalenie niechęci do jedzenia w wyniku niestosowania postępowania, które może temu za pobiec, może doprowadzić do stanu niedożywienia. Na ogół dochodzi do umiarkowanego niedożywienia, które niepokoi rodziców, a określanym przez lekarza jako niedobór wagi ciała w stosunku do wzrostu. Tempo wzrastania na ogół się nie zmienia. Czasem nie obserwuje się nawet wyraźnego zahamowania przyrostu wagi ciała. Natomiast u nie których dzieci występują takie objawy jak: szybkie męczenie się, ewentualnie wrażenie stałego zmęczenia dziecka, a także zwiększona pobud liwość, u innych nadruchliwość. To ostatnie sugeruje rodzicom, że dziecko w istocie nie męczy się. Towarzyszą temu niechęć do jedzenia, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak pobolewanie brzucha, a przy tym nierzadko zaparcie stolca. Zwiększa się wrażliwość na zakażenia, szczególnie przewodu pokarmowego i dróg oddechowych. Powstaje błędne koło przyczyn i skutków. Zaburzenia łaknienia, niedojadanie stwarzają stany niedoborowe w organizmie, to zwiększa wrażliwość na infekcje, a infekcje pogarszają jeszcze stan braku łak nienia itd. U dzieci nie wykazujących utraty wagi ciała stan ten spowo dowany jest najczęściej niedoborami witamin i niektórych składników mineralnych, do czego dochodzi w wyniku nieprawidłowego żywienia jakościowego i ilościowego. Najczęściej występują niedobory witamin A, C i witamin z grupy B, a także niedoborów żelaza, tj. niedokrwistość. W takich przypadkach bardzo szybko należy sprawdzić odżywienie dziecka pod względem jakościowym i ilościowym, porównując je z zale ceniami żywieniowymi. W przypadku przedłużającego się trwania stanu niedożywienia (zawsze należy się wtedy porozumieć z lekarzem) dziecko powinno otrzy mywać dodatkowo multiwitaminę, ewentualnie pod kontrolą lekarza preparaty soli żelaza. Jeżeli brak łaknienia jest problemem, posiłki powinny być częstsze, w postaci małych, ale odżywczych (skoncentrowanych) porcji. Powinno się w tym czasie zmniejszyć nieco ilość tłuszczu w diecie. Można dzieciom zezwalać na „pojadanie" między posiłkami, o ile to nie odbiera dziecku apetytu na główny posiłek. Niemniej między posiłkami dziecko nie powinno wypijać mleka lub jeść cukierków. Te produkty mogą hamować wydzielanie soku żołądko wego. Bardzo korzystna jest sytuacja, gdy otoczenie zmienia nawyki żywieniowe, które są zupełnie inne niż zalecane. Ponadto należy dziecku zapewnić spokój, miłą atmosferę, wcześnie kłaść je spać, a także zorganizować krótki odpoczynek przed głównymi posiłkami. Jeżeli dziecko uczęszcza do przedszkola, należy dążyć do otrzymania dokładnych informacji, co i ile zjada dziecko z posiłków podawa nych w przedszkolu. O ile całodzienna dieta, tj. to, co dziecko zjada, nie pokrywa jego potrzeb energetycznych, należy starać się uzupełniać braki, uzupełniając posiłki podawane w domu o produkty spożywcze zalecane, a nie zjadane w przedszkolu. Należy pamiętać, że niektóre dzieci zmuszone do rozstania się na wiele godzin z matką reagują odmawianiem zjadania posiłków lub zjadają je tylko w części. Może to być jedyną przyczyną utrwalającego się stanu niedożywienia, czy powstawania stanów niedoboru. W tych przypadkach podstawowe znaczenie ma usunięcie przyczyny.

29.01.2011. 18:21