Witaminy

Witamina A. Chociaż witamina A znajduje się w wielu produktach spożywczych (często jako beta karoten) powszechnego spożycia, liczne badania wykazują jej niedobór & dzieci, które są wrażliwsze na jego występowanie niż dorośli. Zalecenia są ściśle związane z tempem wzras tania. Dzieciom i młodzieży w wieku szkolnym zaleca się: od 2500 j.m. dla dzieci 7 letnich, a do 4500—5000 j.m. witaminy A nastolatkom. Witamina D. Witamina D należy również do witamin szczególnie potrzebnych w okresie wzmożonego wzrastania. Wiedzą wszyscy o tym i przeważnie przestrzegają zaleceń codziennej podaży witaminy D dla niemowląt. Niemniej, choć w niższych dawkach, jest ona konieczna dla utrzymania prawidłowej gospodarki wapniowo fosforowej i prawidło wego wzrastania kości przez cały okres rozwoju. Występowanie witami ny D w produktach spożywczych, poza takimi jak wątroba ryb, tran, jest nieduże i nie wystarcza dla pokrycia zapotrzebowania. Wykorzysta nie promieni słonecznych (frakcji ultrafioletu) dla uczynnienia prowita miny D zawartej w skórze jest też niewystarczające w klimacie umiar kowanym. Dlatego poza okresem niemowlęcym, kiedy zaleca się codzienne dawki 800—1000 j.m., w późniejszym okresie życia zaleca się dzieciom i młodzieży 400—200 j.m. Żółtko może pokryć ok. 100 j.m. (w zależności od pory roku), masło w porcji dziennej ok. 50 j.m. Witamina E. Nie ma dokładnych danych co do wielkości zapo trzebowania na tę witaminę u dzieci i młodzieży w wieku szkolnym. Przypuszcza się, że zapotrzebowanie wzrasta wraz ze zwiększaniem wagi ciała. Wiadomo na pewno natomiast, że wzrasta przy dużym spożyciu tłuszczy roślinnych zawierających nienasycone, zewnątrzpo chodne kwasy tłuszczowe. Źródła tych kwasów tłuszczowych zawierają także witaminę E, dlatego zbilansowana (racjonalna) dieta pokrywa potrzeby w zakresie tej witaminy. Witamina C. Dokładnych danych o zapotrzebowaniu na tę witaminę nie znajduje się, poza tymi, które mówią o ilości witaminy C za pobiegającej szkorbutowi. Dlatego zalecenia są różne. Przyjmuje się te, które zalecają ilości z dużym marginesem bezpieczeństwa. (RDA, ŚOZ, a także wynikające z norm fizjologicznych spożycia zalecanych w Polsce). Niemniej badania wysycenia organizmu witaminą, przeprowadzane u dzieci w wieku szkolnym w internatach i w szkołach, wskazują na często stwierdzane stany niedoboru tej witaminy związane z porą roku (zimą i wczesną wiosną) i małym spożyciem jarzyn i owoców zawierają cych tę witaminę. Należy się z tym liczyć i jeżeli w diecie dziecka nie można zapewnić naturalnych źródeł witaminy C, jak owoce cytrusowe i inne, należy ją podawać w tabletkach. Kwas foliowy. Ma on szczególną rolę w okresie intensywnego wzrastania, ze względu na udział w rozmnażaniu komórek wielu tkanek (dawca grup metylowych na pewnym szczeblu syntezy kwasu dezoksyrybonukleinowego — DNA). Potrzebny jest także jako czynnik wspomagający krwiotworzenie. Mimo wiedzy na temat jego roli w organizmie rosnącym, wielkość zapotrzebowania nie jest dokładnie znana. Zaleca się dzienną dawkę zwiększającą się od 10 roku życia od 100 do 400 jUg w 17 roku życia. Witamina B12 (kobalamina). Również odgrywa rolę jako nośnik grup metylowych, szczególnie ważny w okresie wzmożonego wzrostu dzieci i młodzieży, a także jako czynnik zapobiegający specjalnej po staci niedokrwistości. Zapotrzebowanie podobnie jak u dorosłych wy nosi 2 /.ig między 10 a 12 rokiem życia i zwiększa się od 17 roku życia do 3 ,ug. Witaminy z grupy B. Niacyna, ryboflawina (witamina B2) i tiamina (witamina BJ potrzebne są szczególnie dla utrzymania właściwej prze miany energii (przede wszystkim węglowodanów), stąd zapotrzebowa nie na nie wzrasta wraz ze zwiększającym się spożyciem energii, ale także i białek. Zalecenia dziennego spożycia w omawianym wieku wynoszą dla niacyny 16—20 pg, ryboflawiny 1,6—1,8 mg, witaminy Bj 1,0—1,5 mg, a witaminy B6 1,2—2,0 mg. Najbogatszym źródłem tych witamin są przede wszystkim takie produkty jak: mleko, mięso i inne. Wyniki badań wykonywanych u dzieci w szkołach wskazują coraz częściej na niedobory tych witamin. Z tego można odczytać niedobory spożycia wymienionych produktów w posiłkach codziennych.

29.01.2011. 18:56