Co należy wiedzieć o rozwoju dziecka

Pojęcie rozwój dziecka, choć jest pojęciem bardzo szerokim, dotyczy rozwoju fizycznego i umysłowego. Rozwój fizyczny ma bardziej uchwy tny związek z żywieniem, jako czynnikiem zewnętrznym, środowiskowym, mogącym wpływać w sposób widoczny na jego przebieg i kształt, dlatego należy zapoznać się z tym zagadnieniem. Stanowi ono nieodłączną część wiedzy o prawidłowym żywieniu dzieci. Żywienie dzieci musi spełniać zmienne potrzeby rozwijającego się organizmu. Rozwój nie przebiega w jednakowym tempie i rytmie. W życiu dziecka obserwuje się okresy przyspieszonego i zwolnionego wzrastania, ale nigdy w rozwoju dziecka nie ma przerw. Najintensywniejszy okres wzrastania występuje w życiu płodowym. Po urodzeniu w okresie noworodkowo niemowlęcym (1 miesiąc życia) tempo przemian jest jeszcze bardzo duże. Do końca pierwszego roku życia niemowlę potraja urodzeniową wagę ciała i przyrasta ok. 25 cm. Jest to jeden z najintensywniejszych okresów fizycznego rozwoju w życiu człowieka w ogóle. W okresie poniemowlęcym, tj. w drugim i trzecim roku życia, tempo przyrostów jest nieco wolniejsze, lecz jeszcze znacznie szybsze niż w na stępnych okresach życia. Przeciętny roczny przyrost długości ciała w tym okresie wynosi ok. 10 cm, a wagi ciała ok. 2,3 kg. Pod koniec trzeciego roku życia dziecko osiąga ok. 55% wysokości i ok. 25% wagi ciała właściwej dla człowieka dorosłego. Ten okres życia dziecka, ze względu na jego dużą ruchliwość, związany jest z dużym zużyciem energii. W wyniku tego obserwuje się mniejsze niż w pierwszym roku życia odkładanie się tłuszczu pod skórą i związane z tym zwolnienie przyrostu wagi ciała. Okres od 1—3 roku życia to okres tzw. wczesnego dzieciństwa. Czwarty rok życia do 7 roku życia to okres przedszkolny. Szybkość procesów rozwojowych w tym okresie maleje. Przez 3 lata (tj. w 4, 5 i 6 roku życia) wysokość ciała zwiększa się o kilkanaście centymetrów, a waga ciała o 6—7 kg. Dopiero między 7 i 8 rokiem życia obserwuje się intensywny przyrost wysokości ciała zwany „skokiem wzrostowym szkolnym". Waga ciała do 10 roku życia przyrasta o 2,3—2,7 kg rocznie. Przyrost ten zwiększa się w okresie przedpokwitaniowym — wcześniej u dziewcząt, bo ok. 11 roku życia, później o 2 lata u chłopców. U dziewczynek trwa do ok. 20 roku życia. Również u dziewcząt między 10 a 12 rokiem życia, a u chłopców między 12 a 14 rokiem życia obserwuje się znaczny skok wzrostowy, po okresie wcześniejszym, kiedy to przyrost roczny wzrostu wynosił ok. 5 cm. Niemniej skok wzrostowy przed i pokwitaniowy stanowi ok. 15% osiąganego wzrostu, podczas gdy w wadze ciała wynosi 50%. To młodzieńcze podwajanie wagi ciała wymaga uwzględnienia w odpowiednim pokryciu potrzeb żywieniowych. Istnieją trzy swoiste cechy charakteryzujące rozwój w okresie młodzieńczym, wpływające bezpośrednio na potrzeby żywieniowe w tym okresie życia: podwajanie wagi ciała w czasie skoku wzrostowego (patrz wyżej), zapotrzebowanie na białko i energię ściśle związane ze skokiem wzrostowym i wyższe niż w którymkolwiek okresie życia. w wyniku tych dużych potrzeb określonych intensywnością przemian wewnątrzustrojowych w okresie skoku wzrostowego każde ograniczenie w dostarczaniu odpowiedniej ilości energii może ten proces zahamować w sposób nieodwracalny.

29.01.2011. 14:32