Żywienie Dzieci Zdrowych

Dziś wiemy, że właściwe żywienie dzieci — począwszy od ich życia płodowego poprzez okres noworodkowy, niemowlęcy i dalsze okresy życia — warunkuje optymalny, prawidłowy, osobniczy rozwój dziecka, taki, jaki został mu zakodowany przez naturę. Dzięki właściwemu żywieniu dziecko zdrowe osiąga genetycznie uwarunkowany poziom wzrostu, poziom inteligencji, łatwość przystosowy wania się do warunków życia i kreowania ich w miarę potrzeby. Stale sprawdzana i uzupełniana w wyniku badań naukowych wiedza o żywieniu dzieci pozwala wnioskować, że żywienie dzieci — od uro dzenia oparte na naukowych podstawach — może zapobiegać wystąpieniu niektórych chorób, tzw. cywilizacyjnych, lub warunkować ich łagodniejszy przebieg. Wyniki stale prowadzonych badań naukowych w zakresie żywienia człowieka wskazują również, że niektóre powszechnie spożywane produkty, jak tłuszcze zwierzęce, mleko, cukier, czy sól kuchenna, zjadane nieświadomie w nadmiarze, mogą być przyczyną wczesnego wystąpienia takich chorób, jak miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, a nawet choroba nowotworowa. Rak żołądka np. występuje częściej u ludzi przez wiele lat nadużywających soli dla poprawy smaku potraw. Nieracjonalne żywienie prowadzi do stanów niedoborowych, wykrywanych często dopiero specjalnymi badaniami. Dziecko natomiast, w wyniku tych ukrytych niedoborów, jest smutne, nierzadko agresywne, wykazuje trudności w nauczaniu. Wytwarza się stan obniżonej odporności, zwiększa się zachorowalność na choroby infekcyjne. Badania ostatnich lat udowodniły, że właściwe żywienie dzieci ma niewątpliwy związek ze zdrowiem w życiu dorosłym. Jednocześnie wy niki tych badań umożliwiły określenie szczególnych potrzeb żywienio wych młodszych dzieci, co pozwala osiągnąć optymalny wzrost i rozwój, a także zapobiec niektórym chorobom wieku dojrzałego. Szczególne znaczenie w państwach uprzemysłowionych ma uświada mianie o istnieniu niewielkich stanów niedoborów żywieniowych, które mogą niekorzystnie kształtować rozwój całej populacji dzieci i młodzie ży, a do których można nie dopuścić stosując prawidłowe żywienie. Podstawową zasadą prawidłowego żywienia jest przestrzeganie zaleceń dziennego spożycia. Co kilka lat przeprowadza się badania naukowe w specjalistycznych ośrodkach, aby potwierdzić ich słuszność. Ostatnie, dzienne zalecenia spożycia (RDA) składników pokarmowych pochodzą z 1989 roku; opracowano je, podobnie jak poprzednie z 1980 r., w USA. Zalecane dzienne spożycie składników pokarmowych (odżywczych) jest to ilość składników odżywczych pokrywająca potrzeby żywieniowe prawie wszystkich zdrowych dzieci i młodzieży. Bardzo rzadko dla niektórych dzieci zalecane ilości są zbyt duże lub za małe. Dlatego należy je uważać za orientacyjne odniesienie w stosunku do własnego dziecka, jeśli kontrola wzrostu i wagi ciała wskazuje na niezgodność przestrzegania zaleceń z osiągniętymi miernikami rozwoju. Oczywiście może to ocenić lekarz. Każdy kraj, również i Polska, ma własne, opracowane w kraju zalecenia spożycia składników odżywczych. W Polsce w 1995 r. dokonano nowelizacji zaleceń spożycia energii i składników pokarmowych dla dzieci i młodzieży; są one podobne do stosowanych w USA. Dlatego często, powołując się na zalecenia spożycia, korzysta się z RDA, który mi posługują się obecnie w świecie pediatrzy i żywieniowcy. Naprzemiennie posługujemy się w książce pojęciem fizjologicznych norm spożycia, co odpowiadać może pojęciu dziennych zaleceń spożycia. Pojęcie zapotrzebowania na energię i składniki pokarmowe, choć samo w sobie jest pojęciem precyzyjnym, praktycznie, w odniesieniu do dzieci, zostało w przybliżeniu wyliczone dla dzieci karmionych piersią z ilości składników pokarmowych zawartych w mleku ludzkim wypijanym przez optymalnie rozwijające się niemowlę. Inne metody wyliczania zapotrzebowania na składniki pokarmowe ze względów etycznych nie mogą być zastosowane u dzieci. Dlatego informacje o nich należy traktować w przybliżeniu i nierzadko utożsamiać z pojęciem dziennych zaleceń spożycia. Przedstawiając we wstępie te wyjaśnienia dotyczące założeń i pojęć stosowanych w treści książki, konsekwentnie omówiono w niej w pewnych granicach zasady żywienia dzieci zdrowych, w zależności od wieku i stopnia oraz dynamiki rozwoju, rozpoczynając od zaleceń żywienia kobiet w okresie ciąży i laktacji. Praktyczna realizacja tych zaleceń znajduje wyraz w zbiorze przepisów potraw i jadłospisów. Poszerzają treść książki rozdziały o właściwościach zapobiegawczych, a nawet leczniczych niektórych sposobów prawidłowego żywienia dzieci.

29.01.2011. 16:05