Próchnica zębów

Do próchnicy zębów doprowadzają fermentujące węglowodany, które w czasie jedzenia pozostają między dziąsłem a szyjką zęba. Do tych łatwo fermentujących węglowodanów należą dwucukry, jak sacharoza, maltoza czy laktoza, a także jednocukry, jak glukoza i fruktoza. Źród łem ich — jak wiadomo — są słodycze, a także miód i suszone owoce: figi, rodzynki, gruszki i daktyle. Nie tyle szkodzi ilość cukru i spożywa nych słodyczy, ile częstość ich spożywania, ponieważ ich fermentacja powoduje zakwaszenie środowiska w jamie ustnej i podtrzymuje trwa nie bakteryjnych płytek, które stale znajdują się na szkliwie zębów i nie usuwane powodują rozpad (próchnicę) zębów. Znaczenie ma również konsystencja tych słodyczy. Najniebezpieczniejsze są te, które przylegają, a nawet przyklejają się do powierzchni zęba, a więc i płytki bak teryjnej i na niej fermentują. Bezpieczniejsze są więc słodkie płyny, które połykane opuszczają jamę ustną, a także węglowodany złożone, które tylko w części rozkładane są przez amylazę (enzym trawienny śliny) do cukrów prostszych. Skrajnym przykładem wpływu przedłużonego działania cukru na zęby jest próchnica zębów dzieci pijących długo (od 3—4 roku życia) z butelki słodkie mleko lub inne słodkie płyny przed spaniem. Doprowadza to do gwałtownej i rozległej próch nicy (rozpadu górnych zębów przednich i tylnych). Jeżeli dziecko trudno odzwyczaja się od ssania płynów z butelki, należy podawać w niej dziecku przed spaniem przegotowaną wodę. Pożywieniem o małych właściwościach wywoływania próchnicy są produkty zawierające białko, niewiele tłuszczu, mało fermentujących węglowodanów, bogate w wapń i fosfor oraz wymagające żucia. Żucie powoduje wydzielanie śliny, która neutralizuje odczyn kwaśny pożywienia znajdującego się w jamie ustnej, i nieprzyleganie jego części do płytek. Pewne rodzaje serów twardych mają właściwości przeciwpróch nicze. Należy do nich cheddar i ser szwajcarski. Szczególne właściwości przeciwpróchnicze mają mięso i orzechy, bogate w białko i fosforany. Posiłki zawierające wyżej wymienione składniki spożywcze mają więc właściwości mało próchniczogennej diety. Powszechnie wiadomo, że składnikiem zalecanym dla celów zapobiegania próchnicy jest fluor. W warunkach naturalnych jest on wykorzystywany z wody zawierającej fluor. W rejonach kraju, gdzie w wodzie nie ma fluoru, ewentualnie znajdujemy go w niej w bardzo małym stężeniu, stosuje się fluor doustnie z preparatów farmaceutycznych lub w pastach do zębów i płynach do płukania jamy ustnej. Jeśli chodzi o stosowanie fluoru doustnie, to zdania są podzielone, stąd z całą odpowiedzialnością, ze względu na nieznane jego działanie, poza zapo bieganiem próchnicy, polecać go nie można. Ostatnio zaleca się dietę nie zawierającą składników próchnicogennych albo odpowiedni sposób ich spożywania, o ile zawarte są w diecie (patrz wyżej) i przynajmniej 3 krotne w ciągu dnia mycie zębów po każdym głównym posiłku.

29.01.2011. 19:11