Pr贸chnica z臋b贸w

Do pr贸chnicy z臋b贸w doprowadzaj膮 fermentuj膮ce w臋glowodany, kt贸re w czasie jedzenia pozostaj膮 mi臋dzy dzi膮s艂em a szyjk膮 z臋ba. Do tych 艂atwo fermentuj膮cych w臋glowodan贸w nale偶膮 dwucukry, jak sacharoza, maltoza czy laktoza, a tak偶e jednocukry, jak glukoza i fruktoza. 殴r贸d 艂em ich 鈥 jak wiadomo 鈥 s膮 s艂odycze, a tak偶e mi贸d i suszone owoce: figi, rodzynki, gruszki i daktyle. Nie tyle szkodzi ilo艣膰 cukru i spo偶ywa nych s艂odyczy, ile cz臋sto艣膰 ich spo偶ywania, poniewa偶 ich fermentacja powoduje zakwaszenie 艣rodowiska w jamie ustnej i podtrzymuje trwa nie bakteryjnych p艂ytek, kt贸re stale znajduj膮 si臋 na szkliwie z臋b贸w i nie usuwane powoduj膮 rozpad (pr贸chnic臋) z臋b贸w. Znaczenie ma r贸wnie偶 konsystencja tych s艂odyczy. Najniebezpieczniejsze s膮 te, kt贸re przylegaj膮, a nawet przyklejaj膮 si臋 do powierzchni z臋ba, a wi臋c i p艂ytki bak teryjnej i na niej fermentuj膮. Bezpieczniejsze s膮 wi臋c s艂odkie p艂yny, kt贸re po艂ykane opuszczaj膮 jam臋 ustn膮, a tak偶e w臋glowodany z艂o偶one, kt贸re tylko w cz臋艣ci rozk艂adane s膮 przez amylaz臋 (enzym trawienny 艣liny) do cukr贸w prostszych. Skrajnym przyk艂adem wp艂ywu przed艂u偶onego dzia艂ania cukru na z臋by jest pr贸chnica z臋b贸w dzieci pij膮cych d艂ugo (od 3鈥4 roku 偶ycia) z butelki s艂odkie mleko lub inne s艂odkie p艂yny przed spaniem. Doprowadza to do gwa艂townej i rozleg艂ej pr贸ch nicy (rozpadu g贸rnych z臋b贸w przednich i tylnych). Je偶eli dziecko trudno odzwyczaja si臋 od ssania p艂yn贸w z butelki, nale偶y podawa膰 w niej dziecku przed spaniem przegotowan膮 wod臋. Po偶ywieniem o ma艂ych w艂a艣ciwo艣ciach wywo艂ywania pr贸chnicy s膮 produkty zawieraj膮ce bia艂ko, niewiele t艂uszczu, ma艂o fermentuj膮cych w臋glowodan贸w, bogate w wap艅 i fosfor oraz wymagaj膮ce 偶ucia. 呕ucie powoduje wydzielanie 艣liny, kt贸ra neutralizuje odczyn kwa艣ny po偶ywienia znajduj膮cego si臋 w jamie ustnej, i nieprzyleganie jego cz臋艣ci do p艂ytek. Pewne rodzaje ser贸w twardych maj膮 w艂a艣ciwo艣ci przeciwpr贸ch nicze. Nale偶y do nich cheddar i ser szwajcarski. Szczeg贸lne w艂a艣ciwo艣ci przeciwpr贸chnicze maj膮 mi臋so i orzechy, bogate w bia艂ko i fosforany. Posi艂ki zawieraj膮ce wy偶ej wymienione sk艂adniki spo偶ywcze maj膮 wi臋c w艂a艣ciwo艣ci ma艂o pr贸chniczogennej diety. Powszechnie wiadomo, 偶e sk艂adnikiem zalecanym dla cel贸w zapobiegania pr贸chnicy jest fluor. W warunkach naturalnych jest on wykorzystywany z wody zawieraj膮cej fluor. W rejonach kraju, gdzie w wodzie nie ma fluoru, ewentualnie znajdujemy go w niej w bardzo ma艂ym st臋偶eniu, stosuje si臋 fluor doustnie z preparat贸w farmaceutycznych lub w pastach do z臋b贸w i p艂ynach do p艂ukania jamy ustnej. Je艣li chodzi o stosowanie fluoru doustnie, to zdania s膮 podzielone, st膮d z ca艂膮 odpowiedzialno艣ci膮, ze wzgl臋du na nieznane jego dzia艂anie, poza zapo bieganiem pr贸chnicy, poleca膰 go nie mo偶na. Ostatnio zaleca si臋 diet臋 nie zawieraj膮c膮 sk艂adnik贸w pr贸chnicogennych albo odpowiedni spos贸b ich spo偶ywania, o ile zawarte s膮 w diecie (patrz wy偶ej) i przynajmniej 3 krotne w ci膮gu dnia mycie z臋b贸w po ka偶dym g艂贸wnym posi艂ku.

29.01.2011. 19:11

Niedokrwisto艣膰 z niedoboru 偶elaza

Innym rozpowszechnionym stanem niedoborowym w艣r贸d dzieci nieracjonalnie 偶ywionych jest niedob贸r 偶elaza. 呕ywieniowe niedobory 偶elaza obserwuje si臋 szczeg贸lnie u niemowl膮t, u dzieci w okresie wczesnego dzieci艅stwa i u m艂odzie偶y, gdy偶 szybkie wzrastanie wzmaga znacznie zapotrzebowanie na ten pierwiastek. 呕elazo znajduj膮ce si臋 w produktach spo偶ywczych jest z nich przyswajane tylko w pewnym procencie, r贸偶nym w zale偶no艣ci od rodzaju produktu. Najlepiej wch艂ania si臋 z mi臋sa i produkt贸w mi臋snych, gorzej z jarzyn i owoc贸w. Sporz膮dzanie posi艂k贸w z r贸偶nych produkt贸w mo偶e poprawi膰 przyswajanie 偶elaza przez organizm dziecka. Na przyk艂ad wch艂anianie 偶ela za z produkt贸w str膮czkowych poprawia si臋, je偶eli s膮 zjadane razem z mi臋sem, czy podrobami. Z mleka kobiecego 50% zawartego w nim 偶elaza jest wch艂aniane przez karmione piersi膮 niemowl臋, z mleka krowiego 鈥 ok. 10%. W niewielkim procencie wch艂aniane jest 偶elazo z mleka modyfikowane go wzbogaconego 偶elazem, podobnie z produkt贸w zbo偶owych dla niemowl膮t wzbogaconych 偶elazem. Dziecko rodzi si臋 z zapasem 偶elaza wystarczaj膮cym mu do 3鈥4 miesi膮ca 偶ycia. Potem powinno otrzymywa膰 1 mg 偶elaza na 1 kg wagi cia艂a dziennie, najlepiej z odpowiednio dobranych produkt贸w w posi艂kach. Starsze dzieci w celu zapobiegania niedokrwisto艣ci z niedoboru 偶elaza powinny otrzymywa膰 w dziennych posi艂kach ok. 10鈥15 mg 偶elaza (m艂odzie偶 w okresie przed i pokwitaniowym). Wprowadzenie jarzynowo mi臋sno owocowych posi艂k贸w do diety nie mowl臋cia karmionego piersi膮, a 偶ywienie niemowl臋cia 偶ywionego sztu cznie mlekiem modyfikowanym wzbogaconym 偶elazem zapobiega powstaniu niedokrwisto艣ci. Nie nale偶y w okresie wczesnego dzieci艅stwa podawa膰 dziecku pe艂nego mleka krowiego, kt贸rego spo偶ywanie powodowa膰 mo偶e sta艂e drobne krwawienie z naczy艅 krwiono艣nych b艂ony 艣luzowej przewodu pokarmowego, doprowadzaj膮c do niedokrwisto艣ci. Pisano ju偶 o tym w rozdziale o szkodliwo艣ci pe艂nego mleka krowiego dla niemowl膮t. Pe艂ne mleko krowie nale偶y rozcie艅czy膰 przed spo偶yciem, ewentualnie stosowa膰 tylko mleko modyfikowane, kt贸re 鈥 jak ju偶 wiemy z poprzednich rozdzia艂贸w 鈥 co najmniej ma zmniejszon膮 ilo艣膰 bia艂ek, z kt贸rych niekt贸re uszkadzaj膮 naczynia krwiono艣ne, doprowa dzaj膮c do tzw. niewidocznego wydalania krwi w stolcu. Spo艣r贸d produ kt贸w spo偶ywczych bardzo dobrym 藕r贸d艂em 偶elaza s膮 w膮troby zwierz膮t hodowlanych, tj. wieprzowa (20 mg 偶elaza w 100 g produktu), czy ciel臋ca (13 mg 偶elaza w 100 g produktu), a nast臋pnie 偶贸艂tka jaj (7,2 mg 偶elaza w 100 g 偶贸艂tek). Z produkt贸w ro艣linnych suche nasiona str膮cz kowe, np. fasola ma 7 mg 偶elaza w 100 g, soja 鈥 9 mg 偶elaza w 100 g. Z jarzyn wymieni膰 nale偶y szpinak 鈥 ok. 3 mg w 100 g tego warzy wa. Spo艣r贸d owoc贸w dobrym 藕r贸d艂em 偶elaza s膮 owoce suszone, np. 100 g suszonych moreli czy 艣liwek zawiera ok. 4 mg 偶elaza.

29.01.2011. 19:09

Krzywica

Tak zwana powszechna krzywica, z niedoboru witaminy D, w krajach Zachodniej Europy i wysoce uprzemys艂owionych krajach pozaeuropej skich jest obecnie rzadko u dzieci rozpoznawana. Zosta艂a opanowana dzi臋ki codziennemu spo偶ywaniu przez dzieci prawid艂owo 偶ywione od powiedniej dawki witaminy D. Witamina D, inaczej zwana witamin膮 przeciwkrzywicz膮, reguluje w ustroju gospodark臋 wapniowo fosforow膮, zapewniaj膮c prawid艂owe st臋偶enie wapnia we krwi i jego dobre wch艂anianie z przewodu pokarmowego. Odpowiednia ilo艣膰 wapnia w ustroju jest m.in. nieodzowna dla prawid艂owej budowy i wzrastania ko艣ci. Odpowiedni膮 ilo艣膰 wapniaotrzymuje organizm z po偶ywienia, je偶eli zdrowe dziecko jest w艂a艣ciwie

29.01.2011. 19:07